İtirazın İptali ve İtirazın Kaldırılması Arasındaki Farklar

İtirazın İptali ve İtirazın Kaldırılması Nedir?

Borçlunun, ilamsız icra takibinde ödeme emrine süresi içinde itiraz etme hakkı vardır. Borçlunun itirazı, icra takibini durdurur. Bu durumda alacaklı, takibe devam etmek için borçlunun itirazını ortadan kaldırmalıdır.

İcra ve İflas Kanunu, alacaklıya bu amaçla farklı hukuki yollar tanır. Bunlardan başlıcaları itirazın iptali ve itirazın kaldırılmasıdır. Ancak bu iki yol; başvuru süresi, görevli merci, inceleme yöntemi ve hukuki sonuçları bakımından birbirinden ayrılır.

Bu nedenle alacaklının hangi yolu tercih edeceği, somut olayın özelliklerine ve elindeki belgelere göre değişir. Özellikle İİK m. 68 kapsamındaki belgelerin varlığı, itirazın kaldırılması yoluna başvuru bakımından önem taşır.

İlamsız icra takibinde borçlunun itiraz hakkı ve itirazın sonuçları hakkında ayrıntılı bilgi için İlamsız İcra Takibine İtiraz başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

İtirazın İptali Davası Nedir?

İtirazın iptali davası, borçlunun ilamsız icra takibine yaptığı itirazı ortadan kaldırmayı amaçlar. Bu sebeple, İİK m. 67, alacaklıya belirli şartlarla bu davayı açma hakkı tanır.

Alacaklı, dilerse itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde görevli mahkemede dava açar. Mahkeme alacaklının talebini haklı bulursa itirazın iptaline karar verir. Böylece alacaklı duran icra takibine devam edebilir.

İtirazın iptali davasının şartları, dava açma süresi, arabuluculuk ve tazminat hakkında ayrıntılı bilgi için İtirazın İptali Davası başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

İtirazın Kaldırılması Nedir?

Borçlunun ödeme emrine itirazı, ilamsız icra takibini durdurur. Bu durumda alacaklı, kanunda aranan şartları taşıyorsa itirazın kaldırılması yoluna gider.

İtirazın kaldırılmasında icra mahkemesi inceleme yapar. İİK m. 68 ve devamındaki hükümler bu yolu düzenler. Ancak alacaklı, itirazın iptali davasından farklı olarak her türlü delile dayanamaz. Kanunun aradığı nitelikteki belgeler bu nedenle önem taşır.

Alacaklı, şartların gerçekleşmesi hâlinde itirazın kesin veya geçici kaldırılmasını talep eder. Bu ayrım özellikle borçlunun itirazının niteliğine ve takibin dayanağına göre önem kazanır.

İtirazın Kaldırılması Türleri

1. İtirazın kesin kaldırılması (İİK m.68): Alacaklı, İİK m. 68’de belirtilen belgelerden birine sahipse borçlunun itirazının kesin kaldırılmasını isteyebilir. İcra mahkemesi, incelemesini alacaklının sunduğu belge ve borçlunun itirazı çerçevesinde yapar. Örneğin borçlu, noter tarafından düzenlenen bir belgede belirli miktarda borcu bulunduğunu kabul etmiştir. Borçlunun daha sonra icra takibine itiraz etmesi hâlinde alacaklı, bu belgeye dayanarak itirazın kesin kaldırılmasını talep edebilir. Böylece mahkemenin talebi kabul etmesiyle alacaklı duran icra takibine devam eder.

2. İtirazın geçici kaldırılması (İİK m.68/a): Takip adi bir senede dayanıyor ve borçlu senetteki imzayı inkâr ediyorsa, alacaklının itirazın geçici kaldırılmasını isteme hakkı vardır. İİK m. 68/a bu usulü düzenler. Bu durumda icra mahkemesi, borçlunun imzaya yönelik itirazını inceler. Mahkeme imzanın borçluya ait olduğu kanaatine varırsa itirazın geçici kaldırılmasına karar verir. Böylece kanunda öngörülen sonraki icra işlemleri gündeme gelir.

İtirazın Kaldırılması Şartları

Alacaklının itirazın kaldırılması yoluna başvurması için bazı şartlar aranır. Bu şartları şöyle sıralayabiliriz:

Alacaklı, borçlu hakkında geçerli bir ilamsız icra takibi başlatır.
Borçlu, ödeme emrine karşı yasal süresi içinde itiraz eder.
Borçlunun itirazı sonucunda icra takibi durur.
Alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesine başvurur.
İtirazın kesin kaldırılmasında alacaklı, İİK m. 68 kapsamındaki belgelerden birine dayanır.

İtirazın Kaldırılmasında Gerekli Belgeler

Alacaklı, itirazın kesin kaldırılmasını talep ederken İİK m. 68 kapsamında sayılan belgelerden birine dayanır. Kanun bu belgeleri belirli niteliklerle sınırlar. Başlıca belgeler şunlardır:

Borçlunun imzasını ikrar ettiği adi senetler,
Noterin borç ikrarını içeren imzayı onayladığı senetler,
Yetkili makamların usulüne uygun şekilde düzenlediği belge ve makbuzlar,
Kredi kurumlarının usulüne uygun şekilde düzenlediği belgeler.

Alacaklının bu nitelikte bir belgeye sahip olmaması, itirazın iptali davası ile itirazın kaldırılması arasındaki tercihte önem taşır. Çünkü itirazın iptali davasında mahkeme genel ispat kurallarını uygular. Buna karşılık itirazın kaldırılmasında kanun, incelemeyi daha sınırlı bir çerçevede yürütür.

İtirazın İptali ve Kaldırılması Arasındaki Farklar

İtirazın iptali ve itirazın kaldırılması, duran icra takibinin devamını sağlamaya yönelik iki farklı hukuki yoldur. Ancak başvuru süresi, görevli merci, inceleme yöntemi, deliller ve kararın sonuçları bakımından önemli farklılıklar taşırlar.

Karşılaştırma	İtirazın İptali	İtirazın Kaldırılması
Hukuki dayanak	İİK m. 67	İİK m. 68 ve devamı
Başvuru süresi	1 yıl	6 ay
Görevli merci	Uyuşmazlığın niteliğine göre görevli mahkeme	İcra mahkemesi
İnceleme	Genel hükümlere göre daha geniş inceleme	Daha sınırlı inceleme
Deliller	Genel ispat kuralları uygulanır	İİK’nın öngördüğü belgeler önem taşır
Kararın etkisi	Uyuşmazlığın esası hakkında kesin hüküm oluşturabilir	Maddi anlamda kesin hüküm oluşturmaz
Amaç	İtirazı iptal ederek takibin devamını sağlamak	İtirazı kaldırarak takibin devamını sağlamak

Bu nedenle alacaklının hangi yolu tercih edeceği özellikle elindeki belgelere ve somut uyuşmazlığın özelliklerine bağlıdır. İİK m. 68 kapsamında belgeye sahip olmayan alacaklı, şartları varsa itirazın iptali davası yoluna başvurabilir. Buna karşılık kanunun aradığı belgelerden birine sahip olan alacaklı, itirazın kaldırılması yolunu değerlendirebilir.

Avukat Desteğinin Önemi

İtirazın iptali ve itirazın kaldırılması, farklı şartlara ve sürelere tabidir. Bu nedenle alacaklı, somut uyuşmazlığın özelliklerine göre doğru hukuki yolu belirlemelidir. Avukat, icra dosyasını ve mevcut belgeleri inceleyerek uygun başvuru yolunu belirler. Ayrıca süreci takip ederek olası hak kayıplarının önüne geçmeye yardımcı olur.

İcra takibi ve itiraz süreçleri hakkında hukuki destek almak için iletişim sayfamız üzerinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.

İlgili Hukuki Konular

İtirazın iptali ve itirazın kaldırılması, ilamsız icra takibinin devamıyla doğrudan bağlantılıdır. Bu nedenle konu hakkında daha ayrıntılı bilgi için aşağıdaki yazılarımızı inceleyebilirsiniz: