Boşanma Nedir?
Boşanma hukuken kurulmuş bir evlilik birliğinin yine hukuken sonlandırılmasına yönelik bir işlemdir. Her iki eşin veya eşlerden yalnızca birinin mahkemeye başvurmasıyla gerçekleşir. İlgili kanun olan TMK hükümlerine göre boşanma davası, tarafların evlilik birliğini sürdürememesi durumunda hakimin kararıyla sonuçlanır. Boşanma davasında yalnızca evlilik birliğinin akıbetiyle ilgili değil bu evlilik sonucunda ortaya çıkan velayet, mal paylaşımı, nafaka, tazminat gibi durumları da hukuki bir sonuca bağlar.
Kanunumuzda düzenlenmiş olan boşanma sebepleri genel ve özel boşanma sebepleri olarak ikiye ayrılmaktadır. TMK m. 166 hükmü genel boşanma sebebini düzenlemiş olup evlilik birliğinin temelinden sarsılması durumunu ifade eder. Özel boşanma sebepleri ise tek tek söz konusu makalede anlatılacaktır.
Özel Boşanma Sebepleri
Kanunumuza göre tarafların özel boşanma sebeplerine dayanması için kanunda sayılan olguların gerçekleşmesi ve birtakım bazı özel sebeplerin oluşması gerekmektedir. Bu sebepler, kanunda sınırlandırılmış olup evlilik birliğini doğrudan etkileyen ağır ihlal veya durumları kapsar. Özel boşanma sebeplerine dayalı davalarda, davacı tarafın, iddia ettiği olayın gerçekleştiğini somut delillerle kanıtlaması zorunludur. Bu sebepler, evlilik birliğini ciddi şekilde zedeleyen spesifik durumları kapsar ve daha dar kapsamlıdır.
Özel boşanma sebepleri TMK 161-165. Hükümlerinde düzenlenmektedir:
A. Zina
- Zina eylemi bir eşin diğer eşi başka bir kişiyle aldatmasıdır.
- TMK m. 161 hükmüyle düzenlenmektedir.
- Davacı eş diğer eşin zina yaptığını somut delillerle ispat etmek zorundadır. (mesaj, fotoğraf vb.)
- Dava mutlaka zina olayının öğrenilmesinden itibaren 6 ay ve her halükarda 5 yıl içinde açılmalıdır.
- Zina eylemini öğrendikten sonra diğer eşi affeden tarafın ise dava hakkı bulunmamaktadır.
- Mutlak bir boşanma sebebi olduğundan evlilik birliğinin çekilmez hale gelme şartı aranmamaktadır.
B. Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış:
- Eşlerden birinin diğer eşin hayatına kast etmesi, fiziksel veya sözlü şiddet uygulaması, ağır hakaretlerde bulunması boşanma sebebidir.
- TMK m. 162 hükmünde yer almaktadır.
- Davacı eş söz konusu iddialarını somut delillerle ispat etmek zorundadır.
- İlgili kanun hükmüne göre boşanma sebebinin öğrenilmesinden başlayarak altı ay ve her halükarda beş yıl içinde boşanma davasının açılması gerekir.
- Eylemleri affeden eşin dava hakkı yoktur.
- Mutlak bir boşanma sebebi olduğundan evlilik birliğinin çekilmez hale gelme şartı aranmamaktadır.
C. Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme:
- Bu boşanma sebebine dayanarak dava açılabilmesi için eşlerden birinin toplum tarafından küçük düşürücü olarak görülen bir suç işlemesi veya yaşamını yine toplum tarafından haysiyetsiz denecek şeklinde sürmesi gerekir.
- TMK m. 163 hükmünde düzenlenmektedir.
- Nispi bir boşanma sebebi olduğundan diğer eşin kendisiyle yaşaması ondan beklenememesi gerekir.
- Kanun hükmüne göre herhangi bir süre şartı yoktur.
- Bu suçların hangi suçlar olduğunu kanun koyucu düzenlemediğinden bir avukata danışarak bu sebeple dava açılması gerekecektir.
- Kanun koyucu tarafından affedilme şartı bu sebepte bulunmamaktadır. Ayrıca kanun koyucu bu boşanma sebebi için herhangi bir süre şartı da öngörmemiştir.
D. Terk:
- Eşlerden biri herhangi bir haklı sebebe dayanmadan ortak konutu terk eder ve geri dönmeyi de reddederse bu sebeple boşanma davası açılabilir.
- TMK m. 164 hükmünde düzenlenir.
- Bu sebebe dayanarak dava açılabilmesi için terk eyleminin en az 4 ay sürmesi ve sonrasında çekilen ihtarın da 2 ay boyunca sonuçsuz kalması gerekecektir.
- Mutlak bir boşanma sebebi olduğundan evlilik birliğinin çekilmez hale gelme şartı aranmamaktadır.
E. Akıl Hastalığı:
- Bu sebebe dayanarak boşanma davası açabilmek için eşlerden birinin akıl hastası olması gerekmektedir.
- TMK m. 165 hükmünde düzenlenir.
- Nispi bir boşanma sebebi olduğundan diğer eş için evlilik birliğinin çekilmez hale gelmesi şart vardır.
- Söz konusu akıl hastalığının geçmesine bir imkan olmadığının resmî sağlık kurulu raporuyla tespit edilmesi zorunludur.
Pingback: Şiddetli Geçimsizlik Nedeniyle Boşanma - Efendioğlu Hukuk Bürosu