
İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmelerinin sona ermesiyle gündeme gelen bir tazminat türüdür. Taraflardan biri haklı neden olmadan sözleşmeyi feshederse bildirim sürelerine uymalıdır. Bu sürelere uymayan taraf, karşı tarafa ihbar tazminatı öder. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17. maddesi, fesih öncesinde karşı tarafa bildirim yapılmasını zorunlu tutar.
Söz konusu süreler emredici nitelikte olduğu için taraflar bu süreleri kısaltamaz. Ancak anlaşma ile arttırmaları mümkündür.
İhbar Tazminatı Şartları Nelerdir?
1. Sözleşme Belirsiz Süreli Olmalıdır
İşverenler bazen ihbar tazminatından veya iş güvencesi hükümlerinden kaçınmak amacıyla belirli süreli sözleşme yapar. Ancak sözleşmenin belirli süreli olması için kanundaki objektif koşulların bulunması gerekir. Belirli bir işin tamamlanması veya bir projenin sona ermesi bu koşullara örnek oluşturur. Düzenli olarak belirli süreleri sözleşmelerin tekrarlandığı hallerde Yargıtay, objektif koşullar yoksa sözleşmeyi baştan itibaren belirsiz süreli kabul eder. Bu durumda işçi, şartları varsa tazminat talep edecektir. Örneğin; Yüksek Mahkemenin güncel bir kararında, bir işyerinde birer yıllık sözleşmelerle çalıştırılan bir avukatın işin niteliği gereği belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalıştığı kabul edilmiş ve haklı neden olmaksızın yapılan fesih neticesinde işçinin ihbar tazminatına hak kazandığı hüküm altına alınmıştır. (Yarg. 9. HD. 2026/547 K. 22.01.2026 T.)
Tarafların ihbar tazminatı talep edebilmesi için iş sözleşmesinin belirsiz süreli olması gerekir. Belirli süreli iş sözleşmelerinde ihbar tazminatı talep edilemez.
2. Fesih Bildirim Sürelerine Uyulmadan Yapılmalıdır
İhbar tazminatının talebi için iş sözleşmesinin, ilgili kanun maddesinde düzenlenen bildirim sürelerine uyulmadan feshedilmesi gerekir.
Feshin karşı tarafa ulaştığı andan itibaren ihbar süresi işlemeye başlar. Bildirim yapılmaksızın sözleşmenin fiilen bitilmesi durumunda da tazminat hakkı doğar.
İşveren işçinin daha fazla çalışmasını istemiyorsa süreye ilişkin ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi derhal feshetme hakkı vardır.
3. Haklı Bir Fesih Nedeni Olmamalıdır
İhbar tazminatı talebi için feshin haklı bir nedene dayanmaması gerekir. Haklı bir neden varsa iş sözleşmesi derhal feshedilebilir. İşçi ve işverenin haklı nedenle fesih halleri için ilgili yazılarımıza ulaşabilirsiniz.
İşçi ücretlerinin ödenmemesi sebebiyle işe gelmemek suretiyle işçinin sözleşmeyi feshetmesi halinde işveren tazminat talep edemez. (Yarg. 22. HD. 2019/24474 K. 26.12.2019 T.)
4. Deneme Süresi İçinde Fesih
İş sözleşmesinde taraflar bir deneme süresi kararlaştırmış olabilirler. Deneme süresi içinde sözleşmenin sona erdirilmesi durumunda tazminat doğmaz. Taraflar sözleşmesi tazminatsız feshedebilirler.
İhbar Süreleri Ne Kadardır?
4857 sayılı İş Kanunu’nun 17. maddesi, ihbar sürelerini işçinin kıdemine göre belirler. İşçi veya işveren, sözleşmeyi feshederken bu sürelere uymalıdır.
| İşçinin Kıdemi İhbar Süresi 6 aydan az 2 hafta 6 ay – 1,5 yıl arası 4 hafta 1,5 yıl – 3 yıl arası 6 hafta 3 yıldan fazla 8 hafta |
İhbar süreleri kanunda bu şekilde belirlenmiştir. Bu süreler asgari olarak belirlediğinden sürelerin altına inmek mümkün değildir. Ancak iş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde bu sürelerin arttırılması mümkündür.
Taraflar, iş sözleşmesini feshederken kanuni ihbar sürelerine uymalıdır. Bu sürelere uymayan taraf ihbar tazminatı öder. Yargıtay, bu konuda “ihbar süresinin bölünmezliği” ilkesini benimser. (Yarg. 9. HD. 2020/788 K.)Bu nedenle ihbar süresine kısmen uymak yeterli değildir. Tarafın ihbar süresine kısmen uyması, tazminat yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Karşı tarafın ihbar tazminatının tamamını talep etme hakkı vardır.
İhbar Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
İhbar tazminatı hesabında işçinin giydirilmiş brüt ücreti esas oluşturur. Hesaba düzenli ve para ile ölçülebilen menfaatler de dahil olur. Yemek, yol ve düzenli prim ödemeleri bunlara örnek oluşturur. Ardından işçinin kıdemi, 2, 4, 6 veya 8 haftalık ihbar süresini belirler. Günlük giydirilmiş brüt ücret ile ihbar süresinin çarpımı, brüt tazminat tutarını verir.
Kıdem tazminatından farklı olarak ihbar tazminatında kanuni bir tavan bulunmaz. Bu nedenle işçinin giydirilmiş brüt ücreti hesaplamaya esastır. İhbar tazminatı gelir vergisi ve damga vergisine tabidir. Buna karşılık bu tazminat üzerinden SGK ve işsizlik sigortası primi alınmaz.
Hesaplama formülü:
Günlük Giydirilmiş Brüt Ücret × İhbar Süresi (Gün) = Brüt İhbar Tazminatı
Örneğin işçi 2 yıl 4 ay çalışmış olsun. İşçinin aylık brüt ücreti 30.000 TL’dir. Ayrıca aylık 3.000 TL yemek ve yol yardımı almaktadır. Böylece giydirilmiş brüt ücret 33.000 TL olur.
1. İhbar Süresi
İşçinin kıdemi 1,5 yıl ile 3 yıl arasındadır. Bu nedenle İş Kanunu m. 17 uyarınca 6 haftalık (42 günlük) ihbar süresi uygulanır.
2. Günlük Giydirilmiş Brüt Ücret
33.000 TL / 30 gün = 1.100 TL
3. Brüt İhbar Tazminatı
1.100 TL × 42 gün = 46.200 TL
Buna göre işçinin brüt ihbar tazminatı 46.200 TL olur.
4. Vergi Kesintileri
Örnekte gelir vergisi oranını %15 olarak kabul edelim:
- Gelir vergisi: 46.200 TL × %15 = 6.930 TL
- Damga vergisi: 46.200 TL × 0,00759 = 350,66 TL
- Toplam kesinti: 7.280,66 TL
5. Net İhbar Tazminatı
46.200 TL − 7.280,66 TL = 38.919,34 TL
Buna göre işçinin net ihbar tazminatı yaklaşık 38.919,34 TL olur. Ancak gelir vergisi oranı, işçinin fesih tarihindeki vergi matrahına göre değişecektir. Bu nedenle gerçek net tutar somut olaya göre farklılık gösterebilir.
İstifa Etmiş İşçi İhbar Tazminatı Alabilir mi?
Kural olarak kendi isteğiyle işten ayrılan işçi ihbar tazminatı talep edemez. Çünkü ihbar tazminatı, bildirim süresine uymayan tarafın karşı tarafa ödediği bir tazminattır. İşçi haklı bir neden olmadan ve ihbar süresine uymadan işten ayrılırsa işveren de ihbar tazminatı talep edebilir. Ancak işçi sözleşmeyi haklı nedenle derhal feshederse ihbar süresine uyması gerekmez. Bu durumda taraflar birbirinden ihbar tazminatı talep edemez.
İhbar Tazminatı ile Kıdem Tazminatı Arasındaki Fark
İhbar tazminatı ve kıdem tazminatı farklı şartlara bağlı işçilik alacaklarıdır. Kıdem tazminatı, iş sözleşmesinin kanunda öngörülen hâllerde sona ermesiyle doğar. İhbar tazminatı ise kanuni bildirim sürelerine uyulmaması hâlinde gündeme gelir. Ayrıca şartları oluşursa işveren de işçiden ihbar tazminatı talep edebilir.
İki tazminat arasında uygulanacak faiz bakımından da fark vardır. Kıdem tazminatında kanun, mevduata uygulanan en yüksek faizi esas alır. İhbar tazminatında ise kural olarak yasal faiz uygulanır. (Yarg. 22. HD. 2020/2622 K.) Faizin başlangıç tarihi de somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Kıdem tazminatının şartları ve hesaplanması hakkında ayrıntılı bilgi için “Kıdem Tazminatı Nedir?” başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.
İhbar Tazminatında Zamanaşımı ve Arabuluculuk
İhbar tazminatı alacağı için 5 yıllık zamanaşımı süresi uygulanır. Süre, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Ayrıca işçi veya işveren, ihbar tazminatı talebiyle dava açmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurmalıdır. Taraflar arabuluculuk sürecinde anlaşamazsa görevli mahkemede dava açar.
İhbar Tazminatı Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme
İhbar tazminatı taleplerinde İş Mahkemeleri görevlidir. İş Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi, İş Mahkemesi sıfatıyla davaya bakar. Yetki bakımından ise davalının yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer mahkemesi esas alınır.
İhbar Tazminatında Avukat Desteğinin Önemi
İhbar tazminatı uyuşmazlıklarında fesih şekli ve işçinin çalışma süresi önem taşır. Ayrıca ücret unsurlarının doğru belirlenmesi, tazminat hesabını doğrudan etkiler. İlaveten Zamanaşımı ve arabuluculuk sürecinde de hak kaybı yaşanmaması gerekir. Bu nedenle işçi ve işverenlerin hukuki destek alması faydalı olur. İhbar tazminatı hakkında hukuki destek almak için İletişim Sayfamız üzerinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.
İlgili Hukuki Konular
İhbar tazminatı, iş sözleşmesinin sona ermesine bağlı diğer işçilik haklarıyla yakından ilişkilidir. Bu nedenle aşağıdaki yazılarımızı da inceleyebilirsiniz:
Geri bildirim: Kıdem Tazminatı - Efendioğlu Hukuk Bürosu